Zo bereken je de inhoud van een cilinder
De inhoud van een cilinder is het grondvlak maal de hoogte: π × r² × h. Staat er een diameter, deel die dan eerst door 2. Reken alle maten om naar dezelfde eenheid: in meters krijg je m³, en 1 m³ is 1.000 liter. Voor een gedeeltelijk gevulde cilinder gebruik je dezelfde formule met de hoogte van de vloeistof.
inhoud = π × r² × h
met diameter = π × (d ÷ 2)² × h
1 m³ = 1.000 liter
1 liter = 1 dm³ = 1.000 cm³
Rekenvoorbeeld: regenton en boiler
Een regenton heeft een diameter van 60 cm (straal 0,3 m) en is 1 m hoog: π × 0,3² × 1 = 0,2827 m³, dus 282,7 liter. Staat het water 40 cm hoog, dan is de inhoud π × 0,3² × 0,4 = 0,1131 m³ oftewel 113,1 liter, 40% van de ton. Een ton van 80 cm doorsnede en 100 cm hoog bevat 502,7 liter.
Een boiler van 50 cm doorsnede en 1,5 m hoog is π × 0,25² × 1,5 = 0,2945 m³ = 294,5 liter. Een bloembak van 40 cm doorsnede en 40 cm hoog is π × 0,2² × 0,4 = 0,0503 m³ = 50,3 liter. Een watertank van 1,5 m doorsnede en 2 m hoog bevat π × 0,75² × 2 = 3,534 m³ = 3.534 liter — ongeveer 3,5 kuub.
Regenton op schaal met de waterstand
Onder het resultaat zie je de cilinder op schaal, met het blauwe deel als de waterstand die je invulde. Zo zie je in één oogopslag hoeveel van de ton gevuld is. De diameter, hoogte, totale inhoud en het aantal liter bij de huidige waterstand staan erbij. Verander je de waterstand, dan beweegt het waterniveau mee.
Inhoud bij gangbare maten
In cm, met diameter × hoogte. De inhoud is berekend met de volledige waarde van π.
| Diameter × hoogte | Inhoud |
|---|---|
| 40 × 60 cm | 75,4 liter |
| 60 × 100 cm | 282,7 liter |
| 80 × 100 cm | 502,7 liter |
| 100 × 120 cm | 942,5 liter |
| 120 × 150 cm | 1.696,5 liter |
Toepassingen: van regenton tot zwembad
Dezelfde formule geldt voor elke cilinder. Een paar bekende voorbeelden.
| Toepassing | Diameter | Hoogte | Inhoud |
|---|---|---|---|
| Regenton | 60 cm | 100 cm | 282,7 liter |
| Boiler (klein) | 50 cm | 150 cm | 294,5 liter |
| Bloembak | 40 cm | 40 cm | 50,3 liter |
| Watertank | 150 cm | 200 cm | 3.534,3 liter |
| Zwembad (bovengronds) | 500 cm | 150 cm | 29.452,4 liter |
Waarom de diameter niet verdubbelen: kwadraat en volume
De inhoud van een cilinder groeit met het kwadraat van de diameter. Verdubbel je de diameter, dan wordt de inhoud vier keer zo groot (bij gelijke hoogte). Een ton van 80 cm doorsnede is dus niet 33% groter dan een van 60 cm, maar 78% groter (502,7 ÷ 282,7 = 1,78). Dat komt doordat de straal in het kwadraat gaat: 0,4² = 0,16 tegenover 0,3² = 0,09, een verhouding van 1,78.
Veelgemaakte fouten
- De diameter als straal invullen. De inhoud wordt dan vier keer te groot.
- De wanddikte vergeten bij een ton of tank: reken met de binnenmaten.
- De waterstand als totale hoogte gebruiken. Voor de totale inhoud gebruik je de volledige hoogte; voor een gedeeltelijke vulling de waterstand.
- cm³ en ml door elkaar halen. 1 cm³ = 1 ml. 1 liter = 1.000 cm³ = 1.000 ml.
- De eenheid vergeten. 60 inch is iets anders dan 60 cm. Reken eerst om naar dezelfde eenheid.
Veelgestelde vragen over de inhoud van een cilinder
Wat is de formule voor de inhoud van een cilinder?
Inhoud = π × straal² × hoogte. Bij een straal van 30 cm en een hoogte van 100 cm is dat 3,14159 × 900 × 100 = 282.743 cm³, ofwel 282,7 liter. Dezelfde formule geldt voor elke cilinder: regenton, boiler, bloembak, watertank of zwembad. Reken eerst alle maten om naar dezelfde eenheid.
Hoe bereken ik hoeveel liter een regenton bevat?
Meet de binnendiameter en de hoogte, bereken π × r² × h in meters en vermenigvuldig het resultaat in m³ met 1.000. Voor een gedeeltelijke vulling gebruik je de hoogte van het water. Een regenton van 60 cm doorsnede en 100 cm hoog bevat 282,7 liter; staat het water 40 cm hoog, dan is dat 113,1 liter (40% van de ton).
Hoe reken ik cm³ om naar liter?
Deel door 1.000. 282.743 cm³ is 282,7 liter. Andersom: 1 liter = 1 dm³ = 1.000 cm³ = 0,001 m³. Op Nederlandse verpakkingen staat het volume vaak in milliliters (ml); 1.000 ml = 1 liter.
Hoe bereken ik een gedeeltelijk gevulde cilinder?
Gebruik dezelfde formule met de hoogte van de vloeistof in plaats van de totale hoogte: π × r² × waterstand. In de rekentool vul je de waterstand in en zie je direct hoeveel liter er in de cilinder zit, plus welk percentage van de totale inhoud dat is.
Moet ik met de binnen- of buitenmaat rekenen?
Voor de inhoud reken je met de binnenmaten: het water of materiaal zit immers binnen de wand. Bij een ton of tank met een dikke wand scheelt dat merkbaar. De rekentool heeft een optie “wanddikte” die automatisch de binnenmaten berekent: diameter − 2 × wanddikte, hoogte − 2 × wanddikte (als de wand ook boven en onder zit).
Hoeveel weegt de inhoud van een cilinder?
Dat hangt af van de dichtheid van de stof. Water weegt 1.000 kg per m³, oftewel 1 ton per m³. Een regenton van 282,7 liter water weegt dus 282,7 kg. Voor andere stoffen (olie, melk, zand) vul je de dichtheid in de rekentool in om het gewicht te berekenen.
Bronnen
De formule is standaardmeetkunde en staat in de kerndoelen voor rekenen en wiskunde. De omrekenfactoren (1 m³ = 1.000 liter, 1 liter = 1 dm³ = 1.000 cm³) zijn vastgelegd in het SI-stelsel (BIPM). Voor regenwater opvangen en het gebruik van regentonnen is Milieu Centraal de aangewezen bron. De voorbeelden en de tabel zijn met de volledige waarde van π nagerekend. De links staan onder deze pagina bij “Bronnen & verder rekenen”.
Laatst bijgewerkt: 18 november 2026.
Verder rekenen
- Inhoud berekenen: Inhoud in m³ en liter (l × b × h).
- Oppervlakte cirkel berekenen: Oppervlakte van een cirkel (π × r²).
- Omtrek cirkel berekenen: Omtrek van een cirkel met straal of diameter.
- M² berekenen (oppervlakte): Oppervlakte van kamers en vloeren in m².